Op een doordeweekse dag staan er hooguit drie auto’s op het grasveld onderaan de berg, twee uur rijden van Mexico-Stad. We gaan het best op een zonnige dag, niet alleen voor de temperatuur maar vooral omdat de vlinders het actiefst zijn in warme stralen. Onderaan wacht een keuze: twee dollar voor een paard dat ons hobbelend naar boven brengt, of een wandeling voor wie geen last heeft van hoogteziekte en klaar is voor een workout op 2400 meter.
De monarchvlinders boeken hun vakantie
Vanaf oktober vertrekken de monarchvlinders uit het kouder wordende Canada, op weg naar het warme Mexico, alsof ze zelf een reisbureau hebben geraadpleegd. Hier verblijven ze van december tot februari tussen de Oyamel-bomen, die de lokale keuken voorzien, en de dennenbomen die als bodyguards tegen hitte, kou en wind fungeren. Daarna keren ze terug naar Noord-Amerika, precies op tijd voor de volgende generatie om het patroon te herhalen. Onderweg communiceren ze via feromonen, chemische signalen die wij niet ruiken maar die voor hen blijkbaar alles zeggen, en de larven groeien op met giftige stoffen uit de melkweegplant, genoeg om roofdieren op afstand te houden.
Topsport op hoogte
Eenmaal onderweg wordt de lucht ijler en wordt praten al snel zwaarder dan lopen. Een korte pauze om de tien minuten helpt, net als de blik op de meters en meters hoge bomen om ons heen terwijl het stil wordt. Wie denkt dat het eerste stuk steil was, wacht tot het reservaat zelf: nog een kwartier klimmen op een helling van ongeveer tien procent, wat op 3600 meter voelt als het hoogtepunt van een workout die we niet hadden verwacht.
“Duizenden, misschien wel miljoenen vlinders fladderen om je heen, je hoort het zachte geknisper van hun vleugels.”
Het geheim tussen de takken
Na het steile pad en een paar ‘we wisten niet dat we zo hoog konden komen’-momenten bereiken we de top. De zon verlicht het oranje tot bijna neon zodra de stralen de vleugels raken. We kijken beter naar de stammen van de Oyamel-bomen: wat op geribbelde schors lijkt, zijn duizenden vlinders zij aan zij, zo dicht op elkaar dat de takken zelf lijken te bewegen.
Terug naar beneden
Afdalen is een avontuur op zich, vooral met gladde schoenzolen; een glijbaan in Duinrell is er niets bij, al zijn we wel sneller onderaan dan we omhoog kwamen. Wie de tour boekt via gids Leonel Rivera, vindt bij terugkomst een lunch klaarstaan, bereid door vrouwen in een hutje onderaan de berg met avocado’s die Leonel langs de weg plukt. De beste guacamole ooit, in een tortilla met groenten, kaas of kip, overgoten met hete Mexicaanse saus en gedoofd met een shot tequila.
Een volwassen monarchvlinder is niet groter dan vijf centimeter, met een spanwijdte tot tien centimeter, en toch legt hij tijdens zijn migratie soms tot vierduizend kilometer af. Moeilijk te geloven wanneer we ze rustig op een tak zien zitten, maar precies dat maakt de berg hier zo bijzonder.
Bij de auto’s op het grasveld veegt een van de vrouwen haar handen af aan haar schort en kijkt nog een keer omhoog naar de berg waar de vlinders al lang niet meer te zien zijn vanaf hier.
On a weekday there are at most three cars parked on the grass field at the base of the mountain, two hours from bustling Mexico City. We go on a sunny day, not just for the temperature but mainly because the butterflies are most active in the warm rays. At the bottom a choice awaits: two dollars for a horse that carries us bumping upward, or a hike for anyone unaffected by altitude sickness and ready for a workout at 2400 meters.
The monarchs booking their vacation
Starting in October the monarch butterflies leave a cooling Canada, heading for warm Mexico, as if they consulted a travel agent themselves. Here they stay from December to February among the Oyamel trees, which supply the local cuisine, and the pine trees that act as bodyguards against heat, cold and wind. Afterward they return to North America, right on time for the next generation to repeat the pattern. Along the way they communicate through pheromones, chemical signals we cannot smell but that apparently say everything to them, and the larvae grow up feeding on toxins from the milkweed plant, enough to keep predators away.
High altitude endurance
Once on the way up the air thins quickly and talking soon becomes harder than walking. A short pause every ten minutes helps, as does the view of trees towering meters above us while everything grows quiet. Anyone who thought the first stretch was steep should wait for the reserve itself: another fifteen minutes of climbing on a slope of about ten percent, which at 3600 meters feels like the peak of a workout we did not sign up for.
“Thousands, maybe millions of butterflies flutter around you, and you hear the soft crackle of their wings.”
The secret between the branches
After the steep path and a few “we did not know we could get this high” moments, we reach the top. The sun lights up the orange until it is almost neon the moment the rays hit the wings. We look closer at the trunks of the Oyamel trees: what looks like ridged bark is actually thousands of butterflies side by side, packed so tightly the branches themselves seem to move.
Back down again
Going down is its own adventure, especially with smooth soles; no water slide comes close, though we do reach the bottom faster than we climbed up. Anyone booking the tour through guide Leonel Rivera finds lunch waiting on return, prepared by women in a small hut at the base of the mountain using avocados Leonel picks along the road. The best guacamole imaginable, wrapped in a tortilla with vegetables, cheese or chicken, doused in hot Mexican sauce and cooled down with a shot of tequila.
An adult monarch butterfly measures no more than five centimeters, with a wingspan of up to ten centimeters, and yet during migration it can cover up to four thousand kilometers. Hard to believe when we watch one resting quietly on a branch, but that is exactly what makes this mountain so remarkable.
Near the cars on the grass field, one of the women wipes her hands on her apron and glances once more up at the mountain, where the butterflies are long out of sight from here.
Piedra Herrada bezoeken, dit moet je weten
Piedra Herrada ligt bij Valle de Bravo in de staat México, ongeveer twee uur rijden van Mexico-Stad. Het reservaat is open van halverwege november tot halverwege maart, dagelijks van 9.00 tot 16.00 uur. Toegang kost 100 peso per persoon (kinderen 40 tot 70 peso), cash only. Parkeren 50 peso. Een lokale gids is verplicht en kost 250 tot 350 peso per groep. Wie de lange klim wil vermijden, huurt een paard voor 250 tot 350 peso per persoon voor de heenweg tot driekwart van de berg.
Beste tijd om te gaan is januari en februari op een warme, zonnige dag, want de vlinders vliegen alleen actief rond bij zon en temperaturen boven de 15 graden. De wandeling omhoog duurt ongeveer een uur en gaat over een steile paden tot circa 3.000 meter hoogte, dus neem het rustig aan als je uit een lager gelegen streek komt. Georganiseerde dagtrips vanuit Mexico-Stad kosten rond de 75 dollar per persoon; pakketten vanuit Valle de Bravo (inclusief gids, transport en entree) 800 tot 1000 peso per persoon. Neem thermisch ondergoed, laagjes, water en cash mee.
Vaakgestelde vragen over Piedra Herrada
Wanneer zijn de vlinders er?
Van half november tot half maart. Januari en februari zijn de topmaanden met de dichtste concentraties. Ze migreren daarna terug naar Noord-Amerika.
Wat kost de toegang?
100 peso per persoon voor de entree, plus 250 tot 350 peso per groep voor de verplichte lokale gids. Parkeren 50 peso. Uitsluitend cash betalen.
Hoe kom ik er vanuit Mexico-Stad?
Met de eigen auto ongeveer twee uur via Toluca. Openbaar vervoer is beperkt; een georganiseerde dagtrip (rond 75 dollar) of een auto met chauffeur is praktischer. Vanuit Valle de Bravo is het 40 minuten.
Hoe zwaar is de klim?
Middelmatig zwaar. Ongeveer een uur bergop tot circa 3.000 meter. Op hoogte wordt lopen zwaarder, dus neem het rustig aan. Paarden staan klaar voor 250 tot 350 peso.
Zijn er faciliteiten?
Ja. Parkeerplaats, toiletten (5 peso), snackkraampjes bij de ingang en een speeltuintje. In het reservaat zelf geen faciliteiten, dus neem water en snacks mee.
Kan het reservaat gesloten zijn?
Ja, buiten het seizoen (half maart tot half november). Ook incidenteel gesloten door regenval of extreme kou. Bel vooraf of check via het toeristenbureau van Valle de Bravo.
Over Elle
Elle Verbeek is reisjournalist en purser bij KLM. Ze schrijft columns en reisverhalen, deels voor eigen platform, deels voor Nederlandse magazines. Op Ellevie Travels deelt ze reisreportages van de bestemmingen waar ze naartoe vliegt of waar ze zelf naartoe reist.
Meer uit Mexico-Stad
Visiting Piedra Herrada: what to know
Piedra Herrada sits near Valle de Bravo in the state of México, about two hours’ drive from Mexico City. The sanctuary is open from mid-November to mid-March, daily from 9:00 AM to 4:00 PM. Admission is 100 pesos per person (children 40 to 70 pesos), cash only. Parking is 50 pesos. A local guide is mandatory and costs 250 to 350 pesos per group. To skip the long climb, rent a horse for 250 to 350 pesos per person that takes you three quarters of the way up.
The best time to visit is January or February on a warm, sunny day, since the butterflies only fly actively in sunshine and temperatures above 15 Celsius (60 Fahrenheit). The hike up takes about an hour on steep paths to roughly 3,000 meters (10,000 feet), so take it easy if you’re coming from a lower altitude. Organized day trips from Mexico City cost around 75 dollars per person; packages from Valle de Bravo (including guide, transport, and entry) 800 to 1,000 pesos per person. Pack thermal underwear, layers, water, and cash.
Frequently asked questions about Piedra Herrada
When are the butterflies there?
Mid-November through mid-March. January and February are peak months with the densest clusters. They then migrate back to North America.
What does entry cost?
100 pesos per person for admission, plus 250 to 350 pesos per group for the mandatory local guide. Parking 50 pesos. Cash only.
How do I get there from Mexico City?
By private car, about two hours via Toluca. Public transport is limited; an organized day trip (around 75 dollars) or a car with driver is more practical. From Valle de Bravo it’s 40 minutes.
How hard is the climb?
Moderate. About an hour uphill to roughly 3,000 meters (10,000 feet). Walking gets harder at altitude, so pace yourself. Horses are available for 250 to 350 pesos.
Are there facilities?
Yes. Parking, restrooms (5 pesos), snack stands at the entrance, and a small playground. Inside the reserve itself there are no facilities, so bring water and snacks.
Can the sanctuary be closed?
Yes, outside the season (mid-March to mid-November). It can also close occasionally for heavy rain or extreme cold. Call ahead or check via the Valle de Bravo tourist office.
About Elle
Elle Verbeek is a travel journalist and KLM purser. She writes columns and travel stories, partly for her own platform, partly for Dutch magazines. On Ellevie Travels she shares reportage from the destinations she flies to or travels to on her own.
More from Mexico City
Praktische tips uit dit verhaal Practical tips from this story
-
Archeologische zone · piramides · Unesco Teotihuacán — de plek waar de goden werden geschapen — De piramides van de Zon en de Maan met de Laan van de Doden ertussen. Bestijgen mag sinds 2024 niet meer, wel wandelen tussen de tempels waarin duizenden jaren geschiedenis samenkomen. inah.gob.mx · meer info
Archaeological site · pyramids · Unesco Teotihuacán — where the gods were created — The Pyramids of the Sun and the Moon flanking the Avenue of the Dead. Climbing has been prohibited since 2024, but you can walk among the temples where millennia of history converge. inah.gob.mx · more info
-
Natuurreservaat · vlinders · Mexico Piedra Herrada — miljoenen monarchvlinders in de bergen — Ga op een doordeweekse zonnige dag: dan zijn de vlinders het actiefst en is het rustig. De laatste 45 minuten omhoog zijn steil, wandelstokken helpen. Boek de tour via gids Leonel Rivera.
Nature reserve · butterflies · Mexico Piedra Herrada — millions of monarch butterflies in the mountains — Go on a sunny weekday: the butterflies are most active then and it's quiet. The final 45 minutes uphill are steep, walking sticks help. Book the tour through guide Leonel Rivera.
-
Museum · archeologie · Chapultepec Museo Nacional de Antropología — een wandeling van hut tot piramide — Onder de betonnen paraplu van architect Pedro Ramírez Vázquez wandel je van een zwarte Maya-hut naar replica's van de piramides van Teotihuacán, van huisvuur naar wereldrijk in een paar honderd meter. mna.inah.gob.mx · meer info
Museum · archaeology · Chapultepec Museo Nacional de Antropología — a walk from hut to pyramid — Under Pedro Ramírez Vázquez's iconic concrete umbrella, walk from a black Maya hut to replicas of the Teotihuacán pyramids — from hearth to empire in a few hundred metres. mna.inah.gob.mx · more info
-
Vlindersanctuarium Santuario El Rosario — Het grootste monarchvlinder-reservaat, iets verder rijden dan Piedra Herrada maar met veel meer vlinders. Klim omhoog naar drieduizend meter, laag zuurstof, hoog wonder.
Butterfly sanctuary Santuario El Rosario — The largest monarch reserve, a longer drive than Piedra Herrada but with many more butterflies. Climb to three thousand meters: low oxygen, high wonder.
-
Museum · precolumbiaanse cultuur Museo Nacional de Antropología — 23 zalen onder de betonnen paraplu van Pedro Ramírez Vázquez — van de Azteekse Zonnesteen en de replica's van de piramides van Teotihuacán tot Maya-hutten en handelsschepen langs de Golfkust. Reken minimaal drie uur. mna.inah.gob.mx · meer info
Museum · pre-Columbian culture Museo Nacional de Antropología — 23 rooms under Pedro Ramírez Vázquez's concrete umbrella — from the Aztec Sun Stone and replicas of Teotihuacán's pyramids to Maya huts and Gulf Coast trade ships. Allow at least three hours. mna.inah.gob.mx · more info
-
Dorp aan het meer Valle de Bravo — Op vijftien minuten van het vlindersanctuarium ligt dit pittoreske dorp aan een meer. Witte huizen met terracottadaken, kunstenaars, watersport op het water.
Lakeside village Valle de Bravo — Fifteen minutes from the sanctuary sits this picturesque lakeside village. White houses with terracotta roofs, artists, water sports on the lake.