De mist trekt langzaam omhoog vanuit het dal, en binnen een uur verandert het Fanalbos in iets anders. Kronkelige paden, met mos begroeide bomen, een nevel die alles bedekt en dempt. Het eiland van de eeuwige lente laat zich hier op zijn meest sprookjesachtig zien, zonder poespas, alleen natuur die precies weet wat ze doet.
PR13, Vereda do Fanal: in de mist
De PR13 voert door het Laurisilva-bos, een UNESCO-woud vol kronkelige paden en bomen die zwaar hangen van het mos. Het is geen zware wandeling, maar de sfeer maakt hem bijzonder. Wat Fanal écht bijzonder maakt, is de beroemde zeemist, een verschijnsel waarvoor we een beetje geluk nodig hebben. Zodra die nevel zijn intrede doet, verandert het bos volledig: mysterieus, intiem, bijna spookachtig. Zonder mist is het bos ook mooi, maar wie Fanal in volle mist meemaakt, vergeet dat niet snel.
PR8, Ponta de São Lourenço: woest en weids
Van het sprookjesbos naar een totaal ander decor. Ponta de São Lourenço is ruig en droog, met kale rotsen en kliffen die dramatisch aflopen naar de Atlantische Oceaan. De route slingert via talloze stenen trappen door een omgeving die bijna buitenaards aandoet, tot we bij Casa do Sardinha komen, een groene plek vol palmbomen midden in de uitgedroogde aarde. Een koud drankje in de schaduw en we zijn klaar voor de terugweg, of voor de steile klim naar het uitzichtpunt, voor wie dat nog in de benen heeft.
Dit pad trekt dagelijks veel wandelaars, vooral naarmate de dag vordert. Beginnen bij zonsopgang houdt dat gevoel van een verlaten wereld het langst vast. Sinds januari 2025 geldt voor sommige routes, waaronder de PR8, een toegangsprijs van drie euro per persoon voor bezoekers ouder dan twaalf, betaald via een QR-code aan het startpunt.
“Wie te laat begint, deelt de sereniteit met een menigte, en dat haalt de charme weg.”
PR9, Levada do Caldeirão Verde: het lied van het water
Geen Madeira-reis zonder levada-wandeling. De PR9 loopt door UNESCO-woud langs een eeuwenoud irrigatiekanaal, met het getingel van waterdruppels tegen de rotsen en het gekletter van watervallen in de verte. Onderweg komen we tunnels tegen, dus zaklamp mee, terwijl groene afgronden ons op spectaculaire uitzichten trakteren. Het hoogtepunt is de Caldeirão Verde-waterval, die vanaf honderd meter hoog in een poel stort.
Let op: de route is momenteel niet volledig toegankelijk en open tot ongeveer 4,5 kilometer van het startpunt. Check daarom vooraf de status op de officiële website van Visit Madeira. Zelfs met die beperking blijft dit een van de mooiste wandelingen van het eiland.
PR6, 25 Fontes: het slotstuk
Als bonusroute mag de 25 Fontes niet ontbreken. Hier komen alle elementen van Madeira samen: een levada, dicht bos, water dat overal om ons heen naar beneden druppelt. Het eindpunt is een cirkelvormige poel omringd door tientallen kleine watervallen, een soort openluchttheater.
Het mooiste moment komt misschien pas wanneer we de watervallen weer achter ons laten. Zodra het geluid van vallend water wegvalt, horen we een stilte die vanbinnen resoneert, alsof zelfs het bos even pauzeert. Voor wie meer wil, is de wandeling van de parkeerplaats naar het startpunt, ongeveer twee kilometer door de kloof, een training voor de kuitspieren op zich.
Terug bij het eindpunt kijkt een oude man in wandelschoenen omhoog naar de laatste waterval, zijn stok losjes in zijn hand, alsof hij precies weet hoeveel tijd hij nog wil nemen voor hij verder loopt.
The mist rises slowly from the valley, and within an hour the Fanal forest turns into something else entirely. Winding paths, trees heavy with moss, a fog that covers and muffles everything. The island of eternal spring shows itself here at its most fairy tale, no fuss, just nature that knows exactly what it is doing.
PR13, Vereda do Fanal: misty mystery
The PR13 cuts through the Laurisilva forest, a UNESCO woodland full of winding paths and trees draped in moss. It is not a demanding hike, but the atmosphere makes it unforgettable. What really makes Fanal special is the famous sea mist, a phenomenon that takes a bit of luck to catch. Once that fog rolls in, the forest changes completely: mysterious, intimate, almost eerie. Without mist the forest is still beautiful, but anyone who experiences Fanal at full mystique will not forget it easily.
PR8, Ponta de São Lourenço: wild and wide open
From the fairy tale forest to a completely different setting. Ponta de São Lourenço is rugged and dry, with bare rocks and cliffs that drop dramatically toward the Atlantic Ocean. The trail winds up countless stone steps through terrain that feels almost otherworldly, until we reach Casa do Sardinha, an oasis of palm trees in the middle of the parched earth. A cold drink in the shade and we are ready for the walk back, or for the steep climb to the viewpoint, if our legs still have it in them.
This trail draws plenty of hikers daily, especially as the day goes on. Starting at sunrise holds onto that sense of an empty world the longest. Since January 2025, some trails, including the PR8, charge an entry fee of three euros per person for visitors over twelve, paid through a QR code at the trailhead.
“Start too late and you share the stillness with a crowd, and that takes the charm away.”
PR9, Levada do Caldeirão Verde: the song of the water
No trip to Madeira is complete without a levada walk. The PR9 runs through UNESCO forest along a centuries-old irrigation channel, with water dripping against the rocks and waterfalls clattering somewhere in the distance. Along the way we pass through tunnels, so we bring a flashlight, while green ravines treat us to spectacular views. The highlight is the Caldeirão Verde waterfall, dropping a hundred meters into a pool below.
Note that the trail is currently not fully accessible and is open up to roughly 4.5 kilometers from the starting point. Check the official Visit Madeira website beforehand. Even with that limitation, this remains one of the most beautiful walks on the island.
PR6, 25 Fontes: the closing act
As a bonus route, 25 Fontes should not be skipped. Here every element of Madeira comes together: a levada, dense forest, water dripping down around us from every direction. The endpoint is a circular pool surrounded by dozens of small waterfalls, a kind of open-air theater.
The best moment might come once we leave the waterfalls behind. As soon as the sound of falling water fades, a silence sets in that resonates from within, as if even the forest takes a brief pause. For those wanting more, skipping the shuttle from the parking lot to the trailhead, roughly two kilometers through the ravine, is a workout for the calves on its own.
Back at the endpoint, an older man in hiking boots looks up at the last waterfall, his walking stick loose in his hand, as if he knows exactly how much longer he wants to stay before moving on.
Wandelen op Madeira bezoeken, dit moet je weten
De PR13 Vereda do Fanal is een punt-tot-punt-route van ongeveer 10,8 kilometer door het Laurisilva-woud, hoogte tussen 1130 en 1420 meter. Reken op drie tot vier uur wandelen bij een gemiddeld tempo. Sinds 2024 vraagt Madeira een SIMplifica-boeking van vier euro vijftig per wandelaar, reserveer online via simplifica.madeira.gov.pt. De trail loopt van het Paul da Serra-plateau naar de Posto Florestal do Fanal. Mist maakt het bos magisch, maar de paden worden dan glad. Stevige schoenen zijn geen luxe.
De PR8 Vereda da Ponta de São Lourenço is een heen-en-weerroute van zeven tot acht kilometer vanaf de parkeerplaats Baía d’Abra, ongeveer een half uur rijden van Funchal. Reken op tweeënhalf tot drie uur en een moderate wandeling met weinig schaduw. Ook hier vraagt SIMplifica in 2026 een tijdslot en toegangsprijs. Neem voldoende water mee, draag een pet en start vroeg in de ochtend of laat in de middag. In de zomer wordt de zon rond het middaguur genadeloos.
Vaakgestelde vragen over wandelen op Madeira
Moet ik boeken voor PR13 en PR8?
Ja, sinds 2024 gebruikt Madeira het SIMplifica-systeem voor gemarkeerde PR-routes. Een ticket kost vier euro vijftig per persoon en geeft toegang binnen een tijdslot van dertig minuten. Reserveer via simplifica.madeira.gov.pt, ruim van tevoren voor populaire routes.
Hoe lang duren de wandelingen?
PR13 Fanal is 10,8 kilometer, drie tot vier uur enkele reis. PR8 Ponta de São Lourenço is zeven à acht kilometer heen en terug, tweeënhalf tot drie uur.
Welke route past bij welk weertype?
Fanal is mooi met mist maar dan glad, dus draag stevige schoenen. Ponta de São Lourenço is open en droog, vermijd fel middagzon en sterke wind.
Hoe bereik ik de startpunten?
Fanal start bij een parkeerplaats aan de ER209 op het Paul da Serra-plateau. Ponta de São Lourenço start bij Baía d’Abra, aan het einde van de ER214 voorbij Caniçal. Auto huren is het handigst.
Wat moet ik meenemen?
Waterdichte laagjes voor Fanal, zonnebrand en minstens anderhalve liter water voor Ponta de São Lourenço. Wandelschoenen met grip zijn op beide routes belangrijk.
Is Madeira geschikt voor beginnende wandelaars?
Deels. PR13 en PR8 zijn beide moderate maar goed te doen bij normale conditie. Kortere alternatieven zijn PR9 (Levada do Caldeirão Verde, moderate) of PR6 (25 Fontes, drukker).
Meer uit Madeira
Over Elle
Elle Verbeek is reisjournalist en purser bij KLM. Ze schrijft columns en reisverhalen, deels voor eigen platform, deels voor Nederlandse magazines. Op Ellevie Travels deelt ze reisreportages van de bestemmingen waar ze naartoe vliegt of waar ze zelf naartoe reist.
Visiting Madeira’s hiking trails: what to know
The PR13 Vereda do Fanal is a point-to-point route of about 10.8 kilometres through the Laurisilva forest, at elevations between 1,130 and 1,420 metres. Allow three to four hours at a normal pace. Since 2024, Madeira requires a SIMplifica booking at four euros fifty per hiker, reservable at simplifica.madeira.gov.pt. The trail runs from the Paul da Serra plateau to the Posto Florestal do Fanal. Mist turns the forest magical but the path slick, so proper hiking shoes are essential.
The PR8 Vereda da Ponta de São Lourenço is an out-and-back of seven to eight kilometres from the Baía d’Abra car park, about a thirty-minute drive from Funchal. Allow two and a half to three hours for this moderate but exposed walk. SIMplifica applies here too in 2026 with a timed slot and entry fee. Carry plenty of water, wear a hat, and start early in the morning or late in the afternoon. In summer, midday sun on this trail is relentless.
Frequently asked questions about hiking on Madeira
Do I need to book PR13 and PR8?
Yes. Since 2024, Madeira uses the SIMplifica system for signposted PR routes. Tickets cost four euros fifty per person and grant access within a thirty-minute time slot. Book at simplifica.madeira.gov.pt well ahead for popular trails.
How long do the hikes take?
PR13 Fanal is 10.8 kilometres, three to four hours one way. PR8 Ponta de São Lourenço is seven to eight kilometres round-trip, two and a half to three hours.
Which trail suits which weather?
Fanal is stunning in mist but slippery, so wear grippy shoes. Ponta de São Lourenço is open and dry, so avoid the midday sun and strong winds.
How do I get to the trailheads?
Fanal starts at a car park on the ER209 across the Paul da Serra plateau. Ponta de São Lourenço starts at Baía d’Abra, at the end of the ER214 beyond Caniçal. Renting a car is the easiest option.
What should I bring?
Waterproof layers for Fanal, sun protection and at least one and a half litres of water for Ponta de São Lourenço. Hiking shoes with grip help on both routes.
Is Madeira suitable for beginner hikers?
Partly. PR13 and PR8 are both moderate but doable with average fitness. Shorter alternatives include PR9 (Levada do Caldeirão Verde) or PR6 (25 Fontes, busier).
More from Madeira
About Elle
Elle Verbeek is a travel journalist and KLM purser. She writes columns and travel stories, partly for her own platform, partly for Dutch magazines. On Ellevie Travels she shares reportage from the destinations she flies to or travels to on her own.
Praktische tips uit dit verhaal Practical tips from this story
-
Klooster · geschiedenis · Funchal Santa Clara-klooster — rust op een heuvel boven Funchal — 15e-eeuws klooster met blauwe tegels uit Sevilla, bladgoud en schilderijen in maniëristische stijl. Van buiten sober, van binnen verrassend rijk. Twee jaar geleden gerestaureerd.
Convent · history · Funchal Santa Clara Convent — tranquility on a hill above Funchal — 15th-century convent with blue tiles from Seville, gold leaf and mannerist-style paintings. Plain outside, surprisingly rich inside. Restored two years ago.
-
Wijnproeverij · Madeira-wijn · Funchal Blandy's Wine Lodge — Madeira-wijn proeven in Funchal — Zoet, medium of dry — dat is de enige keuze die je hier moet maken. Proef het beroemdste exportproduct van het eiland op de plek waar het al generaties rijpt.
Wine tasting · Madeira wine · Funchal Blandy's Wine Lodge — tasting Madeira wine in Funchal — Sweet, medium or dry — that's the only choice you need to make here. Taste the island's most famous export where it has been aging for generations.
-
Overdekte markt Mercado dos Lavradores — Boerenmarkt uit 1940 met kleurige azulejos, vergeten Madeirese vruchten en verse vis op de bovenverdieping. Ga vroeg voor de mooiste kraampjes, zaterdag is drukst.
Covered market Mercado dos Lavradores — A 1940 farmers' market with colorful azulejos, forgotten Madeiran fruits and fresh fish upstairs. Go early for the best stalls, Saturday is busiest.
-
Wandelroute · natuur · Madeira PR8 — Ponta de São Lourenço, woeste kliffen aan de oceaan — Kale rotsen en dramatische kliffen die aflopen naar de Atlantische Oceaan. Halverwege wacht Casa do Sardinha, een groene oase met restaurant. Sinds januari 2025 geldt hier € 3,- entree.
Hiking trail · nature · Madeira PR8 — Ponta de São Lourenço, rugged cliffs by the ocean — Bare rocks and dramatic cliffs dropping into the Atlantic Ocean. Halfway, Casa do Sardinha awaits — a green oasis with a restaurant. Since January 2025, entry costs €3.
-
Wandelroute · natuur · Madeira PR13 — Vereda do Fanal, mistige mystiek door het Laurisilva-bos — Kronkelige paden, met mos begroeide bomen en de beroemde zeemist die het bos in minder dan een uur volledig transformeert. Ga vroeg, voor de menigte er is.
Hiking trail · nature · Madeira PR13 — Vereda do Fanal, misty mystique through the Laurisilva forest — Winding paths, moss-covered trees and the famous sea mist that transforms the forest completely in under an hour. Start early, before the crowds arrive.
-
Natuurlijk zwembad Doca do Cavacas — Vulkanische rotsbaden aan de kust van Funchal, gratis toegankelijk, met stalen trappen het water in. Kalm bij eb, vragen aan de zee bij storm, mooi bij zonsondergang.
Natural pool Doca do Cavacas — Volcanic rock pools on the Funchal coast, free entry, with steel stairs into the water. Calm at low tide, wilder in storms, magical at sunset.